Rượu được chuyển hóa chủ yếu tại gan và có tác động trực tiếp lên não cùng hệ thần kinh trung ương. Chính vì vậy, việc uống rượu trong khi đang sử dụng thuốc hoặc thực phẩm chức năng có thể làm thay đổi tác dụng của các hoạt chất, thậm chí gây ra những phản ứng nguy hiểm cho sức khỏe.
Theo Lindsay Cook, tiến sĩ dược học tại Mỹ, người thẩm định y khoa cho bài viết, nhiều tương tác với rượu không xảy ra ngay lập tức mà âm thầm làm tăng nguy cơ tổn thương gan, xuất huyết, hạ đường huyết hoặc suy hô hấp nếu không được nhận diện sớm.
Những nhóm thuốc dễ gây rủi ro nghiêm trọng
Một trong những thuốc phổ biến nhất là acetaminophen, thường dùng để giảm đau, hạ sốt. Khi kết hợp với rượu, đặc biệt ở người uống rượu thường xuyên, nguy cơ tổn thương gan tăng rõ rệt do gan tạo ra nhiều chất chuyển hóa độc hại hơn. Người có bệnh gan, dinh dưỡng kém hoặc dùng nhiều thuốc ảnh hưởng gan cần đặc biệt thận trọng.
Thuốc kháng viêm không steroid như aspirin, ibuprofen hoặc naproxen vốn đã có nguy cơ gây kích ứng dạ dày. Rượu làm tăng nguy cơ loét và chảy máu tiêu hóa trên. Các dấu hiệu cảnh báo gồm đau bụng dữ dội, nôn ra máu hoặc phân đen cần được xử trí y tế ngay.
Nguy hiểm hơn là nhóm thuốc giảm đau opioid như morphine, oxycodone hoặc hydrocodone. Khi dùng chung với rượu, nguy cơ ức chế hô hấp tăng mạnh, có thể dẫn đến tử vong, ngay cả khi dùng đúng liều. Các dấu hiệu như khó đánh thức, thở chậm, môi tím tái là tình trạng cấp cứu.
Thuốc an thần, chống đông và rối loạn đường huyết
Các thuốc benzodiazepine, thuốc hỗ trợ giấc ngủ và thuốc giãn cơ có thể làm chậm phản xạ, giảm phối hợp vận động. Rượu khuếch đại tác dụng này, làm tăng nguy cơ té ngã, tai nạn giao thông và suy hô hấp, nhất là khi dùng kèm opioid.
Với warfarin và các thuốc chống đông, rượu ảnh hưởng đến quá trình chuyển hóa thuốc tại gan, làm tăng nguy cơ chảy máu nghiêm trọng. Người bệnh cần báo với bác sĩ về thói quen uống rượu, kể cả khi giảm hoặc tăng đột ngột.
Rượu cũng có thể gây hạ đường huyết ở người dùng insulin hoặc một số thuốc điều trị tiểu đường. Uống rượu khi bụng đói hoặc vào buổi tối làm tăng nguy cơ tụt đường huyết vào sáng hôm sau, với triệu chứng dễ nhầm lẫn với say rượu.
Kháng sinh, thảo dược và thuốc chống trầm cảm
Một số thuốc kháng sinh có thể giảm hiệu quả hoặc tăng độc tính khi dùng chung với rượu. Một số thuốc còn gây phản ứng đỏ mặt, buồn nôn, tim đập nhanh hoặc tụt huyết áp. Vì mức độ tương tác khác nhau, người bệnh cần hỏi rõ bác sĩ khi bắt đầu dùng thuốc.
Theo Tiến sĩ Aaron White, chuyên gia tại Viện Quốc gia về Lạm dụng Rượu và Nghiện rượu Hoa Kỳ, nhiều người lầm tưởng thảo dược là an toàn. Thực tế, Hypericum perforatum hay còn gọi là St. John’s wort, melatonin, rễ cây nữ lang hoặc kava có thể làm tăng buồn ngủ, chóng mặt và ảnh hưởng gan khi dùng chung với rượu.
Rượu cũng làm trầm trọng tác dụng phụ của thuốc chống trầm cảm, đồng thời cản trở hiệu quả điều trị và làm nặng thêm rối loạn tâm trạng.
Các chuyên gia khuyến cáo, khi đang dùng thuốc hoặc thực phẩm chức năng, cách an toàn nhất là hạn chế hoặc tránh uống rượu. Nếu không chắc chắn, người bệnh nên mang danh sách thuốc đến hiệu thuốc hoặc cơ sở y tế để được kiểm tra tương tác và tư vấn cá nhân hóa.
