Sự kết hợp giữa chất béo dồi dào trong lạc và cồn khiến gan chịu áp lực kép, gia tăng nguy cơ nhiễm mỡ và ngưng trệ quá trình đào thải độc tố.
Lạc rang, lạc luộc là món mồi phổ biến trong các cuộc nhậu. Tuy nhiên, theo các chuyên gia dinh dưỡng, thói quen kết hợp thực phẩm này có thể âm thầm làm tổn thương cơ thể.
Dưới đây là những lý do bạn nên cân nhắc khi dùng lạc làm mồi nhắm.
Gây quá tải cho gan
Lạc chứa hàm lượng chất béo rất cao, khoảng 44-48% trong mỗi hạt. Dù là chất béo thực vật, việc nạp lượng lớn vẫn gây áp lực lên quá trình chuyển hóa lipid.
Nguy hiểm hơn là khi kết hợp với bia rượu. Cồn là chất độc mà cơ thể ưu tiên đào thải. Khi nạp đồng thời lạc và bia, gan buộc phải tập trung giải độc cồn và tạm ngừng chuyển hóa chất béo. Lượng mỡ từ lạc không được xử lý sẽ tích tụ lại, lâu dài dẫn đến gan nhiễm mỡ và rối loạn chuyển hóa. Điều này đặc biệt nguy hại với người trung niên hoặc người có chức năng gan suy giảm.
Các nghiên cứu trên Thư viện y khoa quốc gia Mỹ (NCBI/PMC) chỉ ra rằng rượu ức chế quá trình oxy hóa axit béo, dẫn đến việc tích tụ chất béo trung tính (triglyceride) trong gan, gây ra gan nhiễm mỡ và rối loạn chuyển hóa.
Tạp chí American Journal of Clinical Nutrition (Mỹ) cũng cảnh báo người bị gan nhiễm mỡ hoặc có nguy cơ cần kiểm soát lượng calo và chất béo nạp vào, tránh để gan bị quá tải khi đang phải xử lý cồn.
Rủi ro từ nấm mốc Aflatoxin
Lạc dùng làm mồi nhắm tại các quán xá đôi khi không được bảo quản tốt. Nhiều người có tâm lý tiếc của, thấy lạc chớm mốc vẫn rang kỹ để ăn vì nghĩ nhiệt độ cao sẽ diệt khuẩn.
Thực tế, nấm mốc trên lạc sinh ra Aflatoxin – độc tố vi nấm được Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) xếp vào nhóm chất gây ung thư bậc một. Aflatoxin rất bền với nhiệt, việc rang hay luộc thông thường không thể phá hủy độc tố này. Nghiên cứu đăng trên European Journal of Cancer khẳng định sự phơi nhiễm Aflatoxin kết hợp với thói quen uống rượu làm tăng vọt nguy cơ ung thư biểu mô tế bào gan (HCC).
Tài liệu từ NCBI xác nhận, ở những người uống rượu, khả năng chống chọi với độc tố của gan giảm sút, khiến Aflatoxin dễ dàng tấn công DNA của tế bào gan hơn.
Gánh nặng từ gia vị chế biến
Lạc chiên, rang muối hay tẩm ướp ngũ vị hương thường chứa lượng muối (natri) và dầu mỡ lớn. Chế độ ăn quá mặn gây giữ nước, tăng gánh nặng cho thận. Ngoài ra, việc chiên lạc ở nhiệt độ cao dễ sinh ra các axit béo biến tính, gây stress oxy hóa cho tế bào gan.
Cách ăn lạc an toàn
Lạc vẫn là thực phẩm giàu dinh dưỡng nếu biết tiêu thụ đúng cách. Để bảo vệ sức khỏe, bạn nên tuân thủ nguyên tắc:
Ưu tiên lạc luộc: Cách chế biến này giữ được dinh dưỡng, không thêm dầu mỡ và tạo cảm giác no nhanh, giúp hạn chế lượng nạp vào.
Kiểm tra kỹ: Chỉ ăn lạc mới, hạt mẩy. Tuyệt đối bỏ những hạt đổi màu, có mùi lạ, vị đắng hoặc vỏ lốm đốm đen để tránh nhiễm độc Aflatoxin.
Ăn lượng vừa phải: Mỗi ngày chỉ nên ăn một nắm nhỏ, tránh ăn thay cơm hoặc ăn quá nhiều khi đang uống rượu bia.
