Nhiều người cho rằng đó chỉ là “không hợp rượu” hoặc say nhẹ. Nhưng theo các bác sĩ, đây có thể là những phản ứng dị ứng tiềm ẩn nguy hiểm, thậm chí đe dọa tính mạng nếu chủ quan.
Không chỉ là say rượu
TS Nguyễn Hữu Trường, Phó giám đốc Trung tâm Dị ứng – Miễn dịch lâm sàng, Bệnh viện Bạch Mai cho biết dị ứng rượu bia không phải là hiện tượng hiếm gặp, đặc biệt trong cộng đồng người châu Á.
“Cơ chế gây phản ứng sau khi uống rượu bia rất đa dạng, không đơn thuần do say hay uống quá chén”, bác sĩ Trường nhấn mạnh.
Theo bác sĩ, khi rượu bia vào cơ thể, cồn được chuyển hóa thành acetaldehyde, một chất có thể trực tiếp kích thích tế bào mast (tế bào miễn dịch), làm giải phóng histamine. Histamine chính là “thủ phạm” gây ra các biểu hiện dị ứng như ngứa, nổi mề đay, khó thở.
Bên cạnh đó, rượu bia còn ức chế quá trình phân hủy histamine từ thức ăn, khiến chất này tích tụ trong cơ thể, dễ làm bùng phát mày đay hoặc cơn hen.
Ngoài cồn, các thành phần khác trong rượu bia như chất bảo quản (sulphite), phẩm màu, men bia, lúa mạch… cũng có thể là dị nguyên đối với người có cơ địa nhạy cảm. Đặc biệt, yếu tố di truyền khiến người châu Á dễ gặp phản ứng với rượu bia hơn so với người phương Tây.
Theo bác sĩ Trường, các phản ứng dị ứng rượu bia thường xuất hiện ngay sau khi uống, mức độ từ nhẹ đến rất nguy hiểm.
Phổ biến nhất là hội chứng nóng bừng với biểu hiện đỏ mặt, cảm giác bốc hỏa, tim đập nhanh, chóng mặt, đau đầu, buồn nôn. Trên da có thể xuất hiện mày đay, sẩn ngứa, thậm chí phù Quincke gây sưng môi, mi mắt, mặt.
Nguy hiểm hơn, một số trường hợp có thể bị khó thở do co thắt phế quản, khởi phát cơn hen cấp. Nặng nhất là sốc phản vệ – tình trạng cấp cứu tối khẩn với biểu hiện tụt huyết áp, khó thở dữ dội, có thể đe dọa tính mạng nếu không được xử trí kịp thời.
Uống rượu bia làm nặng bệnh dị ứng
Không chỉ gây phản ứng tức thì, việc sử dụng rượu bia còn để lại nhiều hệ lụy lâu dài, đặc biệt với người có cơ địa dị ứng.
“Những người mắc hen phế quản, viêm mũi dị ứng, mày đay mạn tính thường bị tái phát hoặc nặng hơn sau khi uống rượu bia”, bác sĩ Trường cho biết.
Uống rượu thường xuyên còn làm tăng nồng độ kháng thể IgE trong máu, khiến cơ thể trở nên nhạy cảm hơn với các yếu tố môi trường như bụi nhà, phấn hoa, thực phẩm.
Đáng lưu ý, với phụ nữ mang thai, việc sử dụng rượu bia trong thai kỳ có thể làm tăng nguy cơ dị ứng cho trẻ sau này do nồng độ IgE cao.
Trước nguy cơ dị ứng rượu bia gia tăng trong dịp Tết, bác sĩ Trường khuyến cáo người dân cần lắng nghe cơ thể mình.
Những người từng có tiền sử nổi mẩn, đỏ mặt, khó thở sau khi uống rượu bia nên hết sức thận trọng, tốt nhất là tránh sử dụng. Không nên chủ quan với các triệu chứng tưởng chừng nhẹ, bởi đó có thể là dấu hiệu cảnh báo cho những phản ứng nặng hơn ở những lần sau.
Nguy cơ dị ứng thường tăng theo lượng rượu bia tiêu thụ, vì vậy cần hạn chế số lượng và không ép uống. Khi xuất hiện các biểu hiện nguy hiểm như sưng mặt, môi, lưỡi hoặc khó thở sau uống rượu bia, cần đưa người bệnh đến ngay cơ sở y tế gần nhất để được cấp cứu kịp thời.
Rượu bia có thể góp phần tạo không khí vui vẻ ngày Tết, nhưng sử dụng thiếu kiểm soát có thể phải trả giá bằng sức khỏe, thậm chí tính mạng. Chủ động phòng ngừa, hiểu rõ cơ thể mình chính là cách để mỗi cái Tết trọn vẹn và an toàn hơn.
