Tình trạng “say – tỉnh – nặng dần” kèm đau đầu dữ dội thường bị nhầm lẫn với cơn say, khiến nhiều người ngộ độc rượu mất thời điểm vàng cứu chữa.
Uống nhanh, uống nhiều cùng sự xuất hiện của rượu không nhãn mác, rượu sang chiết dịp Tết làm tăng nguy cơ ngộ độc. PGS.TS.BS Lê Quốc Hùng, Trưởng khoa Bệnh Nhiệt đới, Bệnh viện Chợ Rẫy, cho biết đáng lo ngại là nhiều trường hợp ban đầu rất giống say rượu nhưng sau đó diễn tiến nhanh, đặc biệt khi uống phải rượu pha cồn công nghiệp methanol.
Trong cấp cứu, bác sĩ thường gặp hai tình huống. Thứ nhất là ngộ độc do uống quá nhiều rượu thông thường (ethanol), biểu hiện tăng dần từ lâng lâng, nói chậm, loạng choạng đến lơ mơ, nôn ói; nặng có thể ngủ li bì, thở yếu, dễ sặc. Nếu ngừng uống và được theo dõi an toàn, tình trạng thường cải thiện.
Nguy hiểm hơn là ngộ độc methanol, thường gặp ở rượu không rõ nguồn gốc. Biểu hiện có thể không rầm rộ ban đầu, nhưng sau khi tỉnh lại người bệnh xuất hiện đau đầu tăng nhanh, nhìn mờ hoặc nhìn đôi, lơ mơ tăng dần, thở nhanh sâu, nôn ói nhiều. Không điều trị kịp thời, bệnh nhân có thể hôn mê, tổn thương thị giác vĩnh viễn, suy đa tạng.
Khi nghi ngờ ngộ độc, ưu tiên bảo đảm an toàn và theo dõi sát mức độ tỉnh táo, nhịp thở, nôn ói. Nếu người bệnh còn tỉnh, chỉ cho uống nước từng ngụm nhỏ, không ép uống nhiều.
Bác sĩ Hùng khuyến cáo không tự móc họng gây nôn vì dễ sặc, không áp dụng các “mẹo giải rượu” như chanh, cà phê, nước tăng lực, và tuyệt đối không truyền dịch tại nhà. Những cách này không xử lý được ngộ độc mà còn làm chậm thời điểm đưa bệnh nhân đến viện.
Tín hiệu báo động đỏ cần đi cấp cứu ngay
Cần đưa người bệnh đến viện ngay khi có lơ mơ tăng dần, gọi đáp kém, ngủ li bì; nôn nhiều không giữ được nước; thở nhanh sâu, khó thở; đau đầu dữ dội, nhìn mờ; co giật, tay chân lạnh, tụt huyết áp hoặc kiệt sức. Người cao tuổi, có bệnh nền, phụ nữ mang thai nên đi viện sớm ngay khi xuất hiện triệu chứng.
Khi đưa người bệnh đi cấp cứu, người thân nên cung cấp cho bác sĩ loại rượu đã uống, thời điểm, số lượng tiêu thụ, diễn tiến triệu chứng và tình trạng của những người uống cùng. Nếu có thể, hãy mang theo chai rượu hoặc phần rượu dùng dở được đậy kín để bác sĩ có cơ sở đánh giá chính xác mức độ ngộ độc.
Biện pháp phòng ngừa hữu hiệu nhất là kiên quyết từ chối rượu không rõ nguồn gốc. Không uống khi bụng đói, không ép nhau uống và tuyệt đối không lái xe sau khi sử dụng rượu bia. Quan trọng nhất, nếu có bất kỳ dấu hiệu bất thường nào về nhịp thở, thị giác hay ý thức sau khi uống rượu, nạn nhân cần được đưa đi cấp cứu ngay thay vì giữ thói quen “ngủ qua đêm chờ tỉnh”.
