Nghiên cứu tổng hợp từ 85 công trình cho thấy đọc sách, dùng máy tính khi ngồi có lợi cho não, khác hẳn việc ngồi xem TV thụ động.
Trong một phân tích mang tính hệ thống tổng hợp từ 85 nghiên cứu, các nhà khoa học đã xác định rõ rằng “ngồi chủ động”, như đọc sách hay sử dụng máy tính, và “ngồi thụ động”, như xem TV, ảnh hưởng rất khác nhau đến chức năng nhận thức, theo trang Science Alert ngày 22-1.
Theo nhà nghiên cứu sức khỏe cộng đồng Paul Gardiner (Đại học Queensland, Úc), phần lớn các nghiên cứu trước đây coi ngồi là một hoạt động nhưng không xét đến cách hoạt động này diễn ra.
Trong khi đó, hầu hết mọi người đều dành nhiều giờ mỗi ngày ở tư thế này, nên cách thức hoạt động ngồi diễn ra thực sự rất quan trọng đối với sức khỏe lâu dài.
Kết quả phân tích cho thấy các hoạt động ngồi mang tính tương tác trí tuệ cao như đọc, chơi các trò chơi hoặc làm việc với máy tính có mối liên hệ tích cực rõ rệt với sức khỏe não bộ.
Những hoạt động này giúp cải thiện nhiều khía cạnh nhận thức, bao gồm chức năng điều hành, trí nhớ tình huống và trí nhớ làm việc.
Ngược lại, “ngồi thụ động”, đặc biệt là xem TV trong thời gian dài, thường liên quan đến các kết quả nhận thức tiêu cực, bo gồm nguy cơ sa sút trí tuệ cao hơn.
Nhóm nghiên cứu cho rằng sự khác biệt này xuất phát từ mức độ tham gia của não bộ. “Ngồi chủ động” buộc não phải xử lý thông tin, ra quyết định hoặc ghi nhớ, trong khi “ngồi thụ động” khiến cả cơ thể lẫn nhận thức ở trạng thái “bị động”.
Vận động thể chất vẫn là yếu tố quan trọng để bảo vệ não bộ song nhóm nghiên cứu cho rằng “tập thể dục cho não” cũng rất quan trọng và không nhất thiết phải diễn ra khi đứng hay di chuyển. Những lựa chọn nhỏ trong sinh hoạt hằng ngày, như đọc sách thay vì xem TV, có thể tạo ra khác biệt tích lũy theo thời gian.
Hiệu ứng quan sát được trong nghiên cứu là không lớn, nhưng có ý nghĩa thống kê. Nhóm đề xuất các hướng dẫn sức khỏe cộng đồng trong tương lai không chỉ khuyên “ngồi ít lại” mà còn khuyến khích ngồi theo cách kích thích trí não, đồng thời kết hợp các quãng nghỉ ngắn để vận động.
