Thay đổi nhiệt độ đột ngột khiến tim phải hoạt động gắng sức, hệ hô hấp dễ bị virus xâm nhập, não bị tấn công tăng nguy cơ đột quỵ.
Sau nhiều ngày chìm sâu trong không khí lạnh, nhiệt độ miền Bắc tăng nhẹ, song vẫn lạnh, tiềm ẩn nhiều mối nguy hiểm với sức khỏe. Bác sĩ Nguyễn Huy Hoàng, Hội Y học dưới nước và Oxy cao áp Việt Nam, khuyến cáo ba bộ phận dễ bị tấn công khi thời tiết rét lạnh.
Tim
Khi trời lạnh, mạch máu ngoại vi co lại, máu dồn về trung tâm khiến huyết áp tăng. Lúc này, tim phải hoạt động mạnh hơn để duy trì tuần hoàn. Rét kéo dài làm nồng độ fibrinogen, tiểu cầu và hồng cầu tăng, khiến máu trở nên “đặc” và dễ hình thành cục máu đông. Lúc này, chỉ một yếu tố kích thích nhỏ như gắng sức hay thay đổi nhiệt độ đột ngột cũng có thể trở thành “giọt nước tràn ly”, gây nhồi máu cơ tim hoặc đột quỵ.
Người cao tuổi là nhóm chịu ảnh hưởng nặng nề nhất. Thống kê tại nhiều quốc gia cho thấy, cứ mỗi khi nhiệt độ môi trường giảm 1 độ C, tỷ lệ nhập viện vì đột quỵ hoặc nhồi máu cơ tim lại tăng thêm vài phần trăm. Tại Việt Nam, các bệnh viện cũng ghi nhận số ca tai biến tăng rõ rệt trong những đợt rét đậm, đặc biệt ở người có tiền sử tăng huyết áp, xơ vữa động mạch.
Phổi
Thời tiết là yếu tố nguy cơ đối với các bệnh lý đường hô hấp, đặc biệt khi thời tiết chuyển lạnh sâu. Không khí lạnh, khô và nghèo oxy làm niêm mạc mũi – họng bị khô khiến hệ miễn dịch tại chỗ suy yếu, tạo điều kiện để virus và vi khuẩn xâm nhập.
Tường hợp có sức đề kháng kém như người cao tuổi, trẻ nhỏ dưới 5 tuổi, người có bệnh lý nền (mạn tính hô hấp như hen phế quản, phổi tắc nghẽn mạn tính, giãn phế quản hoặc suy giảm miễn dịch)…rất dễ bị tổn thương khi thời tiết giao mùa hoặc giá rét.
Mưa lạnh kết hợp ô nhiễm không khí, nồng độ bụi mịn quá cao gây hại đến sức khỏe. Người cao tuổi và người bệnh tim mạch nên hủy bỏ kế hoạch tập thể dục ngoài trời, chuyển sang vận động nhẹ trong nhà có lọc không khí. Khi bắt buộc ra đường, việc giữ ấm vùng đầu, cổ, ngực, chân tay và đeo khẩu trang chống bụi mịn.
Não
BSCKII. Nguyễn Tiến Dũng, Phó Giám đốc Trung tâm Đột quỵ, Bệnh viện Bạch Mai, cho biết khi nhiệt độ môi trường giảm xuống thấp, phản xạ tự nhiên của cơ thể là co mạch máu ngoại vi để hạn chế mất nhiệt. Sự co thắt này khiến lòng mạch hẹp lại, áp lực dòng máu tăng lên đột ngột (tăng huyết áp). Đây là yếu tố hàng đầu dẫn đến vỡ mạch máu (chảy máu não) hoặc bong tróc các mảng xơ vữa gây bít tắc.
Thời tiết lạnh cũng khiến máu cũng trở nên “đặc” hơn, làm tăng độ nhớt của máu, lưu thông khó khăn hơn. Nếu cục máu đông di chuyển lên não và mắc kẹt sẽ dẫn đến nhồi máu não.
Để bảo vệ sức khỏe, bác sĩ khuyên người có bệnh tim mạch, từng bị đột quỵ, người già và trẻ nhỏ cần cẩn trọng hơn. Hạn chế ra ngoài vào sáng sớm những ngày sương mù, chỉ số ô nhiễm không khí cao. Đảm bảo dinh dưỡng, ngủ đủ giấc, hạn chế chất kích thích.
Bên cạnh đó, cần kiểm soát huyết áp và bệnh lý nền. Người có tiền sử cao huyết áp cần tuân thủ tuyệt đối việc dùng thuốc theo chỉ định của bác sĩ. Tuyệt đối không tự ý bỏ thuốc hoặc thay đổi liều lượng. Nên có máy đo huyết áp tại nhà để theo dõi thường xuyên.
