Ngũ cốc nguyên hạt, các loại đậu và cá béo giúp sản phụ tăng cường miễn dịch, cải thiện sức khỏe sau sinh mổ.
Theo chuyên viên dinh dưỡng Nguyễn Trung Hiếu, khoa Dinh dưỡng, Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh Hà Nội, sau sinh mổ, sản phụ phải trải qua quá trình hồi phục phức tạp do cơ thể suy giảm sức đề kháng, rối loạn nội tiết. Chế độ dinh dưỡng giàu dưỡng chất, khoa học giúp mẹ nhanh chóng phục hồi thể trạng. Đồng thời, việc bổ sung đầy đủ năng lượng, protein, vitamin và khoáng chất còn duy trì nguồn sữa mẹ dồi dào.
Dưới đây là nhóm thực phẩm được chuyên viên Hiếu khuyến nghị bổ sung để sản phụ phục hồi sức khỏe.
Các loại cá béo
Sau sinh mổ, sản phụ nên ăn các loại cá béo để cung cấp dồi dào protein chất lượng cao, acid béo omega-3 (đặc biệt là DHA, EPA), vitamin D và các khoáng chất, thúc đẩy quá trình lành vết mổ, giảm phản ứng viêm. Omega-3 còn cải thiện tâm trạng, giảm nguy cơ trầm cảm sau sinh, nâng cao chất lượng sữa mẹ, hỗ trợ sự phát triển não bộ, thị giác của trẻ.
Chuyên viên Hiếu cho biết sản phụ nên ưu tiên cá béo ít thủy ngân như cá hồi, cá thu nhỏ, cá mòi, cá trích. Bổ sung khoảng 2-3 bữa cá mỗi tuần, mỗi bữa 100-150 g, chế biến theo cách hấp, luộc hoặc áp chảo ít dầu. Tránh ăn cá sống, cá tái hoặc loại có nguy cơ nhiễm kim loại nặng cao nhằm bảo vệ sức khỏe cho cả mẹ, bé.
Các loại đậu
Trong các loại đậu chứa nhiều protein thực vật, chất xơ, sắt, canxi, folate và nhiều vi chất cần thiết, hỗ trợ tái tạo mô, làm lành vết mổ, phòng ngừa thiếu máu. Hàm lượng chất xơ cao trong đậu còn giảm táo bón – tình trạng thường gặp ở phụ nữ sau sinh mổ, góp phần ổn định đường huyết và cung cấp năng lượng.
Sản phụ nên ưu tiên loại đậu dễ tiêu như đậu xanh, đậu đen, đậu đỏ, đậu lăng, đậu gà, đậu nành… Chuyên viên Hiếu cho hay nên sử dụng khoảng 1-2 khẩu phần mỗi ngày, tương đương 50-100 g đậu khô hoặc 100-150 g đậu đã chế biến. Đậu nên được nấu chín kỹ, chế biến dưới dạng canh, cháo, súp hoặc hầm mềm để dễ tiêu hóa.
Thực phẩm giàu protein, canxi
Protein, canxi là hai dưỡng chất thiết yếu cho quá trình phục hồi sau phẫu thuật. Protein đóng vai trò trung tâm trong việc tái tạo mô, làm lành vết mổ, tăng cường miễn dịch, duy trì khối cơ. Canxi giúp phục hồi hệ xương, răng, phòng ngừa mất xương do nuôi con bằng sữa mẹ. Việc cung cấp đầy đủ hai dưỡng chất này còn góp phần nâng cao chất lượng và số lượng sữa mẹ.
Sản phụ nên ưu tiên các nguồn protein và canxi dễ hấp thu như thịt nạc, cá, trứng, sữa và chế phẩm từ sữa, đậu phụ, các loại đậu, rau xanh đậm. Duy trì lượng protein khoảng 1,2-1,5 g/kg cân nặng/ngày và canxi khoảng 1.000-1.300 mg/ngày. Nên chia đều lượng thực phẩm trong các bữa, chế biến đơn giản như hấp, luộc, hầm mềm để dễ tiêu hóa, kết hợp với vitamin D, vận động nhẹ nhằm tối ưu khả năng hấp thu và hỗ trợ hồi phục hiệu quả sau sinh mổ.
Thực phẩm giàu chất xơ
Táo bón là tình trạng thường gặp do giảm vận động, dùng thuốc giảm đau và thay đổi nội tiết ở sản phụ sau sinh. Chế độ ăn giàu chất xơ góp phần ổn định đường huyết, giảm tích tụ mỡ thừa, hỗ trợ hệ vi sinh đường ruột.
Sản phụ nên ưu tiên chất xơ dễ tiêu như rau xanh (rau mồng tơi, rau ngót, cải bó xôi), trái cây chín (đu đủ, chuối, táo, lê), các loại đậu, ngũ cốc nguyên hạt và khoai củ, duy trì lượng chất xơ khoảng 25-30 g/ngày. Thực phẩm nên được chế biến chín mềm, tăng dần lượng từ từ, kết hợp uống đủ nước để hạn chế đầy hơi.
Trái cây tươi
Trái cây tươi cung cấp dồi dào vitamin, khoáng chất, chất chống oxy hóa và chất xơ, hỗ trợ tăng cường miễn dịch, lành vết mổ, ngừa táo bón. Vitamin C trong trái cây góp phần thúc đẩy tổng hợp collagen, cần thiết cho quá trình phục hồi mô, da sau phẫu thuật. Sản phụ nên ưu tiên các loại trái cây tươi, chín, dễ tiêu như cam, quýt, bưởi, táo, lê, chuối, đu đủ, kiwi… Ăn khoảng 200-300 g trái cây mỗi ngày, ăn trực tiếp thay vì ép lấy nước. Tránh các loại trái cây quá chua hoặc ngọt và không ăn lúc đói để hạn chế kích ứng tiêu hóa.
