Ăn quá nhiều muối có thể dẫn đến các vấn đề sức khỏe ngắn hạn và dài hạn như đầy hơi, tăng natri máu, huyết áp cao.
Cơ thể cần một lượng muối nhất định để duy trì hoạt động. Muối ăn còn được gọi là natri clorua (NaCl) rất cần thiết cho các chức năng của cơ thể, bao gồm truyền tín hiệu thần kinh, vận động cơ bắp, điều hòa huyết áp và cân bằng nước trong tế bào.
Hiệp hội Tim mạch Mỹ (AHA) khuyến cáo người trưởng thành nên hạn chế lượng natri dưới 2.300 mg mỗi ngày, tương đương khoảng một thìa cà phê muối ăn. Để bảo vệ sức khỏe tim mạch tối ưu, đặc biệt đối với người tăng huyết áp, mức lý tưởng là 1.500 mg natri mỗi ngày (tương đương khoảng 3/4 thìa cà phê muối). Ăn quá nhiều muối có thể gây ra những tác hại cho sức khỏe cả ngắn hạn lẫn dài hạn.
Tác hại ngắn hạn
Ăn quá nhiều muối có thể gây ra các triệu chứng thể chất ngay lập tức mặc dù không phải ai cũng gặp phải.
Khát nước
Cơ thể sử dụng nhiều cơ chế để điều hòa cân bằng nước – natri và một trong số đó là thay đổi mức độ khát nước. Cảm giác khát tăng lên có thể là dấu hiệu cho thấy nồng độ natri trong máu đang tăng cao. Khi nồng độ natri trong máu tăng, cảm giác khát sẽ nhiều hơn, thúc đẩy bạn uống nước để bù dịch và đưa mức natri trở về ngưỡng bình thường.
Giữ nước
Ăn nhiều muối có thể khiến thận giữ lại nhiều chất lỏng hơn để duy trì nồng độ natri khỏe mạnh trong cơ thể. Giữ nước có thể gây ra các triệu chứng như đầy hơi và sưng phù, còn gọi là phù nề. Không phải ai cũng bị phù nề nhưng có thể đặc biệt dễ nhận thấy ở cánh tay hoặc chân.
Tăng natri máu
Nồng độ natri trong máu bình thường nên nằm trong khoảng từ 135 đến 145 milimol trên lít (mmol/L). Khi nồng độ natri trong máu vượt quá 145 mmol/L, bạn có nguy cơ bị tăng natri máu. Tình trạng này thường do mất nước quá mức (đổ mồ hôi nhiều, nôn ói, tiêu chảy), ăn quá nhiều muối trong thời gian ngắn, không uống đủ nước hoặc liên quan đến các bệnh như bỏng, bệnh thận, rối loạn nội tiết.
Triệu chứng có thể gặp gồm lú lẫn, khát nước dữ dội, co giật cơ, động kinh còn trong trường hợp nặng có thể gây phù não. Điều trị tăng natri máu tập trung vào xử trí nguyên nhân nền và hạ dần nồng độ natri về mức an toàn, bằng cách bù nước đường uống hoặc truyền dịch tĩnh mạch dưới theo dõi y tế…
Tác hại lâu dài
Tiêu thụ quá nhiều muối trong thời gian dài góp phần gây ra các bệnh mạn tính.
Huyết áp cao
Theo thời gian, liên tục tiêu thụ quá nhiều muối làm tăng nguy cơ mắc huyết áp cao và giảm lượng natri nạp vào có thể giúp hạ huyết áp.
Các bệnh lý khác
Ngoài làm tăng huyết áp, Hiệp hội Tim mạch Mỹ (AHA) cũng lưu ý ăn quá nhiều muối có thể làm tăng nguy cơ mắc các bệnh lý khác, bao gồm đột quỵ, suy tim, sỏi thận, bệnh thận.
Người ăn nhiều muối có thể có nguy cơ ung thư dạ dày cao hơn so với người ăn ít muối. Các nhà nghiên cứu cho rằng lượng natri dư thừa có thể làm tổn thương niêm mạc dạ dày hoặc ảnh hưởng đến một số vi khuẩn để thúc đẩy sự phát triển của ung thư.
Làm gì nếu ăn quá nhiều muối?
Uống đủ nước có thể giúp cơ thể đào thải bớt natri dư thừa, từ đó giảm cảm giác đầy hơi và khát nước quá mức. Để giảm lượng muối tiêu thụ, Hiệp hội Tim mạch Mỹ khuyến cáo mọi người nên đọc kỹ nhãn dinh dưỡng khi mua thực phẩm, đặc biệt là đồ đóng hộp, nước sốt và thực phẩm chế biến sẵn. Ưu tiên sử dụng thảo mộc tươi và gia vị khô thay cho muối, lựa chọn món ít muối khi ăn ngoài và luôn nếm thử trước khi cho thêm muối.
Tăng cường lượng thực phẩm giàu kali như chuối, rau bina và khoai lang có thể giảm tác động của natri.
