Số ca sinh tại Nhật Bản sụt giảm năm thứ 10 liên tiếp xuống mức thấp kỷ lục, tạo áp lực lớn buộc chính quyền Thủ tướng Sanae Takaichi phải nhanh chóng tung ra các gói hỗ trợ nhằm cứu vãn đà suy thoái.
Dữ liệu dân số sơ bộ được Bộ Lao động công bố hôm 26/2 cho thấy số trẻ sơ sinh năm 2025 đã giảm 2,1% so với năm trước đó, xuống còn khoảng 706.000 trẻ. Cùng giai đoạn này, số ca tử vong cũng giảm 0,8%, xuống mức xấp xỉ 1,6 triệu người, theo Bloomberg.
Nếu chỉ tính riêng công dân trong nước, số trẻ chào đời năm 2024 chỉ đạt khoảng 686.000, chạm mốc thấp nhất kể từ khi chính phủ bắt đầu thu thập dữ liệu vào năm 1899. Cơ quan chức năng sẽ chốt và công bố con số cuối cùng của năm 2025 vào tháng 9 tới.
Để giải quyết bài toán nhân khẩu học, bà Takaichi từng vạch ra hàng loạt chính sách ngay trước thềm cuộc đua giành ghế lãnh đạo đảng Dân chủ Tự do (LDP) hồi tháng 10 năm ngoái. Nữ thủ tướng đầu tiên của Nhật Bản cam kết miễn giảm thuế cho dịch vụ bảo mẫu và giúp việc gia đình, đồng thời cắt giảm thuế doanh nghiệp đối với các công ty tự vận hành nhà trẻ nội bộ. Bà cũng hứa hẹn thiết lập hệ thống chứng chỉ quốc gia, kết hợp cải thiện mức lương và điều kiện làm việc cho nhân viên chăm sóc trẻ. Mới đây nhất, tại phiên khai mạc kỳ họp quốc hội tuần trước, Thủ tướng khẳng định chính phủ sẽ gánh bớt chi phí thai sản, bao gồm phí khám định kỳ và sinh con. Dù vậy, giới chức đến nay chưa chính thức triển khai bất kỳ cam kết nào.
Vào năm 2023, cựu Thủ tướng Fumio Kishida từng tung gói hỗ trợ chăm sóc trẻ em trị giá 3,6 nghìn tỷ yen và gọi đây là biện pháp chưa từng có tiền lệ. Người kế nhiệm Shigeru Ishiba sau đó tiếp tục duy trì lập trường này. Tuy nhiên, dưới thời bà Takaichi, nội các lồng ghép chính sách trẻ em vào chương trình nghị sự rộng lớn hơn về dân số và người nước ngoài. Đặc biệt, Bộ trưởng phụ trách giải quyết tình trạng sụt giảm dân số Hitoshi Kikawada hiện phải kiêm nhiệm 11 lĩnh vực khác nhau, từ tranh chấp lãnh thổ đến an toàn thực phẩm. Điều này khiến dư luận hoài nghi chính quyền đang hạ thấp mức độ ưu tiên của các chính sách khuyến sinh, Bloomberg trích dẫn.
Hiện nhiều quốc gia cũng chật vật đảo ngược đà già hóa dân số bằng các chiến lược đa dạng. Cơ quan thống kê Hàn Quốc ngày 25/2 báo cáo nước này chứng kiến tỷ lệ sinh tăng năm thứ hai liên tiếp vào năm 2025, nhờ tỷ lệ kết hôn phục hồi và tác động tích cực từ các chính sách tài trợ chi phí nuôi dạy trẻ. Tại Mỹ, Tổng thống Donald Trump đề xuất cấp 5.000 USD cho mỗi em bé chào đời. Trong khi đó, chính quyền Trung Quốc dự kiến chi trả khoản trợ cấp 3.600 nhân dân tệ mỗi năm cho một trẻ dưới 3 tuổi.
