Nhiều người tin rằng bỏ bữa giúp kiểm soát cân nặng và đường huyết, tuy nhiên thói quen này liệu có tốt cho bệnh nhân tiểu đường?
Trong nhiều năm, bỏ bữa thường được xem là một biện pháp kỷ luật nhằm giảm lượng calo nạp vào và cải thiện sức khỏe. Tuy nhiên, với những người mắc tiểu đường hoặc rối loạn đường huyết, thói quen này có thể gây ra tác dụng ngược. Theo y học Ayurveda, hệ thống y học cổ truyền của Ấn Độ, ăn uống đều đặn và đúng thời điểm mới là yếu tố then chốt giúp duy trì sự ổn định của đường huyết.
Agni và vai trò của hệ tiêu hóa trong kiểm soát đường huyết theo Ayurveda
Trong Ayurveda, Agni được hiểu là “ngọn lửa tiêu hóa”, chịu trách nhiệm chuyển hóa thức ăn thành năng lượng nuôi dưỡng cơ thể. Tiểu đường, được mô tả với tên gọi Prameha, là tình trạng Agni suy yếu và hoạt động không ổn định.
Theo Tiến sĩ Anjali Sangar, bác sĩ Ayurveda đang công tác tại Sarvagun Ayurveda, New Delhi, Ấn Độ, việc bỏ bữa khiến hệ tiêu hóa mất đi nhịp hoạt động tự nhiên. “Khi bỏ bữa, Agni trở nên thất thường hơn, dẫn đến sự dao động mạnh của đường huyết thay vì duy trì trạng thái cân bằng mà người tiểu đường cần,” bà cho biết.
Ayurveda cho rằng hệ tiêu hóa hoạt động tốt nhất khi được cung cấp thức ăn đều đặn. Ăn uống không đúng giờ làm suy yếu khả năng hấp thu glucose, đồng thời khiến cơ thể dễ rơi vào trạng thái thèm ăn và ăn quá mức ở những bữa sau.
Bỏ bữa, hormone căng thẳng và nguy cơ rối loạn đường huyết ở người tiểu đường
Từ góc nhìn y học hiện đại, việc kéo dài khoảng cách giữa các bữa ăn kích thích cơ thể tiết ra các hormone căng thẳng như cortisol và adrenaline. Những hormone này buộc gan giải phóng lượng glucose dự trữ vào máu, gây tăng đường huyết đột ngột, sau đó là sụt giảm nhanh chóng.
Theo Ayurveda, đây là biểu hiện của sự phá vỡ nhịp sinh học tự nhiên. Bỏ bữa không chỉ ảnh hưởng đến đường huyết mà còn làm giảm lượng dưỡng chất cung cấp cho các mô. Về lâu dài, tình trạng này có thể làm gia tăng mệt mỏi, kháng insulin và căng thẳng chuyển hóa, đặc biệt ở người đang kiểm soát bệnh tiểu đường.
Ayurveda không khuyến khích nhịn ăn cực đoan hay ăn liên tục. Thay vào đó, phương pháp này nhấn mạnh ăn uống điều độ, đúng giờ, dừng lại trước khi quá no và lựa chọn thực phẩm giúp duy trì năng lượng ổn định. Thông điệp cốt lõi là: đường huyết ổn định không đến từ việc bỏ bữa, mà từ việc tôn trọng nhịp sinh học tự nhiên của cơ thể qua từng bữa ăn cân bằng.
