Chùa Địa Tạng Phi Lai có khung cảnh đẹp, kiến trúc khác biệt, phù hợp với những người muốn tìm kiếm sự bình yên và tĩnh lặng.
Nằm trong lòng dãy núi Phi Lai, có địa thế lưng tựa vào núi, hai bên là “tả Thanh Long – hữu Bạch Hổ”, chùa Địa Tạng Phi Lai được mệnh danh chốn tiên cảnh giữa lòng núi rừng, nơi lưu giữ truyền thống văn hóa – lịch sử.
Chùa còn có tên cũ Đùng, tọa lạc ở xã Thanh Bình (Ninh Bình), trước đây thuộc xã Liêm Sơn, huyện Thanh Liêm, tỉnh Hà Nam cũ. Theo nhiều tài liệu ghi chép, chùa được xây dựng từ thời nhà Lý, khoảng thế kỷ XI, với quy mô rộng lớn hơn 100 gian, được coi như trung tâm Phật giáo quan trọng, thu hút nhiều tăng ni, phật tử đến tu học và chiêm bái.
Chùa đã trải qua nhiều biến cố, đặc biệt là trong giai đoạn chiến tranh và những năm dài bị lãng quên, xuống cấp, khiến cho cảnh quan hoang phế, nhiều hạng mục bị hư hại nghiêm trọng.
Tháng 12/2015, Đại đức Thích Minh Quang đã tiếp nhận và phục dựng lại chùa. Khi tiến hành khôi phục, thầy Thích Minh Quang đã đổi tên thành Địa Tạng Phi Lai tự. Tên gọi xuất phát từ niềm tin Đức Địa Tạng Vương Bồ Tát luôn hiện diện và che chở cho chúng sinh. Tên “Phi Lai” bắt nguồn từ câu chuyện vua Tự Đức ghé thăm chùa và thốt lên sẽ không quay lại nữa, nhưng sự hồi sinh của chùa đã minh chứng cho sự “trở lại” mạnh mẽ, như ý nghĩa tên gọi.
Chùa Địa Tạng Phi Lai Tự thu hút nhiều dân địa phương và du khách. Đây không chỉ là nơi thờ tự mà còn mang đến sự thanh tịnh và thoải mái trong tâm hồn.
Di chuyển
Chùa nằm cách trung tâm Hà Nội khoảng 70 km, thuận tiện cho chuyến đi về trong ngày.
Với xe cá nhân, du khách di chuyển theo hướng cao tốc Cầu Giẽ – Ninh Bình, ra tại nút giao Liêm Tuyền, sau đó vào đường tỉnh Thanh Phong – Thanh Lưu – Liêm Sơn để đến chùa. Thời gian di chuyển khoảng một tiếng.
Với xe khách, du khách mua vé tại bến xe Giáp Bát hoặc Mỹ Đình với tuyến Hà Nội – Ninh Bình, xuống tại ngã ba Xuân Trường (Thanh Liêm) bắt xe ôm hoặc taxi vào chùa.
Với xe buýt, du khách bắt xe số 29 (tuyến Giáp Bát – Kim Sơn), đi dọc theo Quốc lộ 1A.
Ngoài ra, dịch vụ xe limousine đón tận nhà và đỗ tại cổng chùa có giá vé từ 130.000 đồng một chiều, tùy thuộc vào từng nhà xe.
Kiến trúc và cảnh quan
Chùa Địa Tạng Phi Lai nổi bật với kiến trúc truyền thống, hài hòa với thiên nhiên, tạo không gian thanh tịnh và yên bình. Chùa được xây dựng theo thế “tọa sơn hướng thủy”, bố cục thường thấy trong kiến trúc tâm linh Việt Nam.
“Tọa sơn”, đại diện cho sự vững chãi, được che chở và có điểm tựa phía sau, giúp công trình tránh được các luồng gió mạnh và tạo cảm giác kiên cố. Ngược lại, “hướng thủy”, tượng trưng cho sự hanh thông, là nơi đón nhận nguồn năng lượng tích cực và sự sinh sôi của vạn vật.
Sự kết hợp giữa núi và nước tạo nên sự cân bằng về âm dương, giúp ngôi chùa tụ hội linh khí và mang lại không gian thanh tịnh. Địa thế này giúp công trình hòa quyện với thiên nhiên, tạo nên vẻ đẹp uy nghiêm nhưng vẫn thoáng đãng, giúp người hành hương dễ dàng tìm thấy sự bình yên khi vãn cảnh.
Chùa có tòa Tam Bảo lớn nhất với tượng Đức Địa Tạng. Bên phải là nhà thờ Tổ thờ các vị sư trụ trì theo các đời. Ngoài ra còn có tòa điện nhỏ thờ Phật Bà Quan Thế Âm, Đức Ông và Đức Thánh Hiền, tháp Phổ Đồng, hành lang chuông gió, khu nhà ở (dành cho tăng ni – phật tử trong chùa), khu giảng đường (nơi các tăng ni – phật tử nghe sư trụ trì giảng đạo hàng ngày và diễn ra các khóa tu), khu nhà khách (dành cho những du khách thập phương và những người tham gia các khóa tu, các trải nghiệm tại chùa).
Đường vào chùa trải sỏi trắng thay vì lát gạch đỏ, với 12 vòng tròn tượng trưng cho 12 nhân duyên của con người theo triết lý Phật giáo. Du khách được khuyến khích bước trên những phiến đá để giữ sự trang nghiêm.
Trong khuôn viên, khách sẽ tìm thấy các khu vườn rau, trái cây, thảo dược do các sư cùng người dân chăm sóc. Dưới chân núi, nhà trồng nấm khoảng 20 m2 cung cấp lương thực sạch cho các bữa lẩu chay hoặc để làm ruốc.
Bao quanh chùa là rừng thông xanh, vườn thiền, ao sen, khu vực thưởng trà. Chùa bố trí ghế, võng và phòng trà cho du khách thư giãn, ngắm cảnh.
Sự kiện và hoạt động
Du khách có thể tham gia các buổi thiền định, tụng kinh cùng các tăng ni.
Nhiều phật tử và các bạn trẻ thường về chùa để làm công quả như quét dọn, chăm cây cối, thu gom rác thải, lan tỏa tinh thần bảo vệ môi trường.
Du khách có thể tham quan chùa, ngắm kiến trúc, tìm hiểu lịch sử hình thành và phát triển, cũng như học hỏi triết lý Phật giáo thông qua các buổi giảng pháp.
Tết Nguyên Đán
Chùa được trang hoàng nhiều loại hoa tươi, tạo không khí ấm cúng và tươi mới, chào đón phật tử và du khách đến dâng hương, cầu an. Những ngày trước Tết, chùa còn tổ chức các buổi gói bánh chưng tại khuôn viên.
Tháng giêng
Chùa tái hiện khung cảnh chợ quê truyền thống, với các gian hàng bày bán những sản phẩm dân dã, quen thuộc, mang đến cho du khách trải nghiệm và cơ hội tìm hiểu về văn hóa vùng miền.
Tháng 6 – 7 Âm lịch
Các khóa tu mùa hè thu hút nhiều phật tử và người yêu thích thiền tham gia. Chương trình dành cho Phật tử từ 18 đến 35 tuổi.
Ngày 30/7 Âm lịch, chùa tổ chức lễ Vu Lan và lễ vía ngài Địa Tạng Bồ Tát, dành cho mọi người bày tỏ lòng hiếu thảo, tưởng nhớ công ơn cha mẹ và cầu nguyện cho những người đã khuất.
Tháng 8 Âm lịch
Tết Trung thu, du khách có thể tận hưởng không khí mát mẻ, trong lành và tham gia các hoạt động truyền thống.
Tháng 11 Âm lịch
Lễ hội Hoa cúc diễn ra trong không gian ấm cúng, an hòa, như lời mời gọi mọi người trở về nhà, với nếp sống tỉnh thức và tâm hiếu hạnh nơi cửa thiền. Hoa cúc, biểu tượng của tâm thanh khiết, sự bền bỉ và đạo hiếu, nhắc nhở người con của Phật luôn biết quay về, gìn giữ lòng tri ân và nhớ ơn sinh thành, dưỡng dục của cha mẹ, ông bà, tổ tiên.
Đọc sách và uống trà
Với những ai thích đọc sách, đặc biệt sách nuôi dưỡng tâm hồn nơi đây có số lượng sách lớn phủ kín các bức tường. Bên cạnh đó, khách dạo bộ không gian yên tĩnh, thưởng trà hay ngắm hoa sau nhà thờ Tổ.
Chép tay kinh Địa Tạng Bồ Tát
Chùa phát động chép tay Kinh Địa Tạng Bồ Tát Bổn Nguyện để tạo phước, chuyển nghiệp, hồi hướng công đức cho gia tiên, người thân đã khuất và để Phật tử rèn luyện tâm tính, phát triển lòng từ bi, hướng đến giải thoát và an lạc, đồng thời lan tỏa tinh thần hiếu đạo và thiện lành đến cộng đồng, mang lại bình an, và có lợi ích lớn cho cả người chép lẫn người được hồi hướng.
Ngắm toàn cảnh chùa từ đỉnh núi
Sau chùa có một đường leo núi dẫn lên đỉnh Phi Lai gồm gần 20 điểm dừng chân. Du khách có thể vừa leo vừa chiêm ngưỡng toàn cảnh ngôi chùa và thiên nhiên từ trên cao.
Ăn uống
Ngay cổng chùa là nhà hàng buffet chay Sen Ngọc, khách đi đoàn đông nên liên hệ đặt bàn trước. Ngoài ra, khu vực thành phố Phủ Lý cách chùa khoảng 12 km cũng có nhiều địa chỉ ẩm thực chay như buffet chay Vô Vi, Diệu Hương hay Tâm An.
Nếu không ăn chay, khách vãn cảnh có thể thưởng thức đặc sản địa phương như bánh cuốn Phủ Lý, bún cá rô đồng hoặc chọn mua cá kho làng Vũ Đại về làm quà.
Lưu ý
Chùa mở cửa từ 6h30 đến 18h30 tất cả các ngày trong tuần.
Du khách nên đi giày thể thao hoặc đế mềm để thoải mái di chuyển, cần bỏ giày khi vào chùa.
Tránh bỏ tiền lên các tượng Phật thay vào đó, khách thập phương nên đặt vào các hòm công đức.
Khi gặp quý sư thầy, sư cô, nên chắp tay hình búp sen ngang ngực và cúi chào hoặc gặp các bạn đồng tu khác hãy mỉm cười.
Du khách có thể kết hợp tham quan các điểm du lịch khác tại Hà Nam như chùa Tam Chúc, ngôi chùa lớn nhất thế giới, núi Cấm – Ngũ Động Thi Sơn để có chuyến đi tâm linh kết hợp khám phá thiên nhiên trọn vẹn.
